

Urtebete baino gehiago sarean lanean aritu ondoren, Ekonomia Sozial eta Solidarioko bost erakundek sustatutako Amalur Reutiliza proiektuak zikloa itxi du, tekniko, sozial eta erakunde mailan eraldaketa esperientzia nabarmena izanda. Proiektuak erakutsi du hondakinak aukera bihur daitezkeela eta ekonomia zirkularra sakonki gizatiarra, inklusiboa eta jasangarria izan daitekeela.
2024ko otsailean abiatu zenetik, Riquirraque Emaús (Asturias), Traperos Recicla (Murtzia), Vivir do Traballo (Galizia), Traperos Huelva eta Emaús Servicios Medioambientales (Araba eta Bizkaia) erakundeek bat egin dute, hondakinen kudeaketa jasangarria sustatzeko, lan inklusiboa sortzeko eta administrazio publikoekin lankidetza indartzeko.
Eraldaketa tokian-tokitik: Amalur Reutiliza proiektuaren gakoak
Riquirraque Emaús (Asturias)
Riquirraquek bilketa eta berrerabilpenerako sistema sakon modernizatu du, emaitza oso positiboekin. Amalur proiektuaren lehen urtean hondakin-bilketaren bolumena handitu da, ezarritako hobekuntzen eraginkortasuna agerian utziz.
Hobekuntza horien artean, pisatze eta biltegiratze sistema berriak daude, balantza berria, pilatzaile elektrikoa, apal espezializatuak, edukiontziak eta kaiolak txertatuz. Prozesuen automatizazioa ere bultzatu da, sarrera-atearen motorra automatizatuz eta kudeaketa-sistemaren (ERP) funtzionalitate berriak integratuz.
Maila logistikoan, kamioi ekologiko berri bat ere gehitu da, eraginkortasuna eta jasangarritasuna areagotuz.
Maila instituzionalean, politika-interlokuziorako 15 ekitaldi estrategikotan parte hartu du, eta enpresa inklusiboentzat garbiguneetan erreserbatutako kontratu pilotu bat aktibatu du, kontratazio publiko inklusiboan erreferente autonomiko bihurtuz.
Traperos Recicla (Murtzia)
Traperos Reciclak atez ateko etxez etxeko bilketa-proiektu pilotua garatu du Murtziako hainbat auzotan, berrerabil daitezkeen hondakinen bolumen eta ehunekoen ebaluazioan oinarrituta. Esperientzia horrek bereizketa eta berrerabilpenerako prestaketa-prozesuak fintzea ahalbidetu du, sistemaren eraginkortasuna handituz.
Maila logistikoan, entitateak biltegiratze eta garraio-sistemak nabarmen optimizatu ditu, orga elektrikoa, pilatzailea eta bi kamioi berri txertatuz, operazio-ahalmena indartzeko.
Sentsibilizazio arloan, 40 bisita, hitzaldi eta tailer baino gehiago egin ditu Molina de Segurako komunitate hezitzaile eta auzotarrekin, ingurumen-kontzientzia eta herritarren parte-hartzea sustatzeko.
Maila instituzionalean, Traperos Reciclak bost udalekin (Murtzia, San Javier, Los Alcázares, Cieza eta Librilla) bilerak egin ditu kontratazio publiko arduratsua eta merkatu-erreserba enpresa inklusiboentzat aztertzeko. Gainera, hiru mahai-inguru espezializatutan parte hartu du, ekonomia zirkularreko politika-erreferente gisa finkatuz.
Azkenik, hondakinak kontrolatzeko, detektatzeko eta jarraipena egiteko lau aplikazio informatiko garatu ditu, eta prozesu horien kudeaketa digitala ahalbidetzen duten ekipamendu elektronikoetan inbertitu du, sektorean berritzaile bihurtuz.
Emaús Servicios Medioambientales (Bilbao)
Emaúsek digitalizazio-estrategia anbiziotsua, hobekuntza operatiboak eta lurralde-hedapena bultzatu ditu, ekonomia zirkularrean oinarritutako hondakinen kudeaketa jasangarriaren erreferente bihurtuz.
2024ko martxotik, “Notes” software berria garatu du, hondakinen trazabilitate osoa bermatzeko, detekziotik eta bilketatik hasita, berrerabilpenerako prestaketara eta ondorengo merkaturatzera arte. Tresna honek jauzi kualitatiboa suposatzen du eraginkortasunean, datuen kontrolean eta gardentasunean.
Eredu mistoko bilketa-sistema aurkeztu du Bizkaiko hainbat udali: berrerabil daitezkeen fluxuak (atez ate) eta ez-berrerabilgarriak (kaleko edukiontzietara) bereiziz, Sektore Publikoko Kontratuen 9/2017 Legearen esparruan ezarpena bultzatuz.
Honen emaitzaz, lau lehiaketa publiko erreserbatu eskuratu ditu:
- Getxo (2024ko uztaila): bolumen handiko objektuen eta trasteen bilketa, eta garbiguneen kudeaketa.
- Santurtzi (2024ko iraila), Sopela (2025eko martxoa) eta Enkarterri (2025eko ekaina): eredu mistoaren ezarpena.
Halaber, bere espazioak egokitu ditu: tratamendu-zentroko eta Getxoko instalazioetako aldagelak, bainugelak eta lanerako eremuak hobetu ditu. Gainera, pisatze-sistema informatizatuak instalatu ditu salmenta-gune guztietan, trazabilitate operatiboa sendotuz.
Vivir do Traballo (Galizia)
Galiziako erakundeak aurrerapen garrantzitsuak egin ditu digitalizazio, logistika eta ingurumen-sentsibilizazio arloetan, ekonomia zirkularrean duen papera sendotuz eta etorkizuneko ikuspegiarekin.
2025eko otsailetik, “AHORA ERP” izeneko kudeaketa-sistema ezarri du, etiketatze automatizatuaren bidez trazabilitatea bermatuz. Neurri horrekin batera, taldearentzako prestakuntza teknikoa eman da, integrazioa eta eraginkortasun operatiboa hobetuz.
Bere mugarri nabarmenenetako bat izan da “Feria Vintage Boa Vida – Roupa ao peso” jardunaldia, Pontevedrako Udalarekin elkarlanean antolatua. Kontsumo arduratsuaren aldeko eguna izan zen, industria tekstilaren inpaktuari buruzko proiekzioekin eta musika zuzenean, etorkizuneko ekintza bateratuetarako aliantza instituzionala indartuz.Maila teknikoan, pisatze- eta biltegiratze-sistema hobetu du, balantza digital bat, apal metalikoak eta pilatzaile elektriko bat eskuratuz, materialak berreskuratzeko gaitasuna optimizatuz.
Azkenik, ingurumen arloko teknikari bat kontratatu du, bere espezializazioa eta gaitasun operatiboa indartuz hondakinen kudeaketako egungo erronkei aurre egiteko.
Traperos Emaús (Huelva)
Traperos Emaúsek bere ahaleginak kontratazio publiko arduratsurako bidea irekitzen jarri ditu Huelvako probintzian, eta Huelvako Udalarekin elkarrizketa aktiboa mantendu du hondakinen bilketarako plegu berria dela eta. Oraindik formalizatu ez den arren, gizarte-erakundeentzat eta berrerabilpenerako lote espezifiko bat sartzeko erakutsitako interesa aurrerapen estruktural esanguratsua da.
Maila teknikoan, sarrera eta pisatze prozesuak optimizatu ditu Teixo softwarea ezarriz eta prestakuntza espezializatua eskainiz, frakzio bakoitzeko datu zehatzak eta trazabilitate osoa bermatuz.
Horrez gain, Berrerabilpen Plan Integrala diseinatu du, ekonomia zirkularrean, konpongarritasunean eta balorizazioan oinarrituta, eta dagoeneko hainbat deialdi publikotan aurkeztu du.
Hiritarren sentsibilizaziorako ekintza gisa, “Repáralo-Tú” puntu ibiltaria martxan jarri du, hainbat auzo zeharkatuz objektuen konponketa, erabilera-bizitzaren luzapena eta programatutako zaharkitzearen aurkako borroka sustatzeko.
Ekonomia zirkularra arima sozialarekin
Amalurrek ez ditu soilik datuak eta azpiegiturak sortu: enplegua sortu du, taldeak prestatu ditu, politikoki eragina izan du eta berrerabilpena gizarte- eta ingurumen-eraldaketarako tresna gisa kokatu du. Bere ADN-an daude Garapen Iraunkorrerako Helburuak, genero-berdintasunaren aldeko borroka eta enpresa inklusiboen ikusgarritasuna, trantsizio justu baterako funtsezko eragile gisa.
Proiektu hau posible izan da Europar Batasunaren finantzaketari esker, NextGenerationEU funtsetatik etorria, eta Espainiako Gobernuaren Suspertze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren baitan kokatua.
Gaur Amalur Reutilizak etapa bat amaitzen du, baina bide berriak irekitzen ditu. Ikaskuntzak, aliantzak eta konbikzio sendo bat uzten ditu: bai, posible da hondakinen kudeaketarako beste eredu bat eraikitzea, justuagoa, eraginkorragoa eta gizarte aldetik eraldatzailea. Bertan, inklusioa, jasangarritasuna eta berrikuntza eskutik helduta doaz. Inor atzean gera ez dadin.

**AMALUR REUTILIZA proiektua Europar Batasunak – NextGenerationUE programaren bidez finantzatua da, eta Espainiako Gobernuaren Suspertze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren barruan kokatzen da.
Jarraitu Amalur Reutiliza proiektua sare sozialetan
Facebook
www.facebook.com/AmalurReutiliza/
Instagram
www.instagram.com/amalur_reutiliza
YouTube
@AmalurReutilizaProyecto




